powrót do strony głównej napisz do nas wpisz się do księgi go�ci
                   

  :: chemia NET MYDŁA                                                                                          

    

 

OTRZYMYWANIE I WŁA�CIWO�CI MYDEŁ

 

         Do probówki zawierającej kilka mililitrów 10% roztworu NaOH dodajemy nieco fenoloftaleiny. Wstrząsając probówką, dodajemy stopniowo kilka gramów kwasu stearynowego lub stearyny. Obserwujemy zabarwienie roztworu. Nie przerywając mieszania, ogrzewamy probówkę.

  •      ani stearyna, ani kwas stearynowy nie rozpuszczają się w wodzie;

  •      znika zabarwienie fenoloftaleiny - zachodzi reakcja zobojętniania;

  •      pojawia się piana, charakterystyczna dla roztworów mydła.

Produktem tej reakcji jest sól sodowa kwasu stearynowego. Reakcja przebiega według schematu:

kwas + zasada -> sól + woda

C17H35COOH + NaOH -> C17H35COONa + H2O

MYDŁAMI nazywamy sole wyższych kwasów tłuszczowych (głównie palmitynowego i stearynowego). Są one produktami reakcji wyższych kwasów tłuszczowych z mocnymi zasadami. Mydła sodowe i potasowe są rozpuszczalne w wodzie, przy czym mydło sodowe jest twarde (używane na co dzień) a mydła potasowe są miękkie (mydła szare).

  •      Do dwóch probówek wlewamy roztwór mydła. Do jednej z nich dodajemy roztworu CaCl. Wstrząsamy mocno i porównujemy tworzącą się pianę.

     Mydła wapniowe i magnezowe nie rozpuszczają się w wodzie. Dlatego przy używaniu do mycia czy prania wody twardej początkowo wytrąca się w postaci kłaczków mydło wapniowe i magnezowe, aż do chwili związania wszystkich zawartych w wodzie jonów Ca2+ i Mg2+.

         Mydła można otrzymać z surowców pochodzenia zwierzęcego, takich jak smalec, łój i masło oraz niektóre tłuszcze ro�linne.

 

         Tłuszcz poddaje się długotrwałemu gotowaniu ze stężonym roztworem odpowiedniej zasady. Otrzymane mydło, wydzielane z roztworu przez dodanie odpowiedniej ilo�ci soli kuchennej, ugniatane jest mechanicznie
w odpowiednich formach i cięte na kostki. Po dodaniu barwników i �rodków zapachowych otrzymuje się mydła toaletowe. Uzyskuje się niekiedy mydło
w postaci drobnych płatków, które stosuje się do prania tkanin delikatnych.

 

 

 

Zdolno�ć mydła do usuwania brudu czyli na ogół cząstek pyłów nieorganicznych zlepionych tłuszczem, wiąże się z budową jego cząsteczek.

Cząsteczka stearynianu sodu składa się z długiego łańcucha węglowego

i grupy karboksylanowej (�COO-), z którą związany jest jonowo kation sodowy:

 

      Konsekwencją takiej budowy jest dwoista natura tej cząsteczki. Silnie polarna grupa COO- wykazuje duże powinowactwo do wody � jest dobrze solwatowana przez cząsteczki wody. Z kolei długi, niepolarny łańcuch węglowy wykazuje duże powinowactwo do węglowodorów i innych substancji niepolarnych, w tym także tłuszczów.

         Je�li do roztworu mydła wprowadzimy nieco tłuszczu, cząsteczki mydła wnikają swymi łańcuchami do jego kropelek, a pozostałe na powierzchni grupy �COO-Na+ umożliwiają zwilżanie powierzchni tłuszczu wodą.

 

 

           Roztwory mydła dobrze zwilżają zatłuszczone powierzchnie a następnie po mechanicznym oderwaniu cząstek brudu, tworzą z tłuszczami trwałą emulsję, którą można łatwo spłukać wodą.

SUBSTANCJE O TAKIM DZIAŁANIU NAZYWAMY POWIERZCHNIOWO CZYNNYMI. OPRÓCZ MYDŁA ZALICZAMY DO NICH LICZNE SYNTETYCZNE �RODKI PIORĄCE, ZWANE DETERGENTAMI.

DETERGENTY NALEŻĄ DO RÓŻNYCH KLAS ZWIĄZKÓW CHEMICZNYCH, ALE ICH CECHĄ WSPÓLNĄ JEST OBECNO�Ć W CZĄSTECZKACH FRAGMENTÓW POLARNYCH O DUŻYM POWINOWACTWIE DO WODY GRUPY HYDROFILOWE I NIEPOLARNYCH, O DUŻYM POWINOWACTWIE DO TŁUSZCZÓW  GRUPY HYDROFOBOWE (LIPOFILOWE).

  Ważną cechą detergentów w porównaniu z mydłami jest ich niewrażliwo�ć na twardo�ć wody.

 

Chemia NET 

 

Google
 
Web Chemia Net

 

góra strony

 

 

   kontakt     ::     strona główna      ::     księga go�ci